Inmiddels heb ik een aantal rituelen of gewoontes die ik doe aan het begin van de donkere tijd, na het Feest van het Ongeziene. Ik begin in een nieuwe agenda (een bullet journal dit jaar, aangezien ik de planner in het ritme van de seizoenen niet meer heb gemaakt), ik haal mijn zwarte notitieboekje voor de dag, maak een speelbingo én ik ga een weekje weg. Me laten zakken in het donker, vertragen, verstillen.
Al deze dingen markeren een einde én een begin tegelijk. Of eigenlijk het begin van een pauze. Het Feest van het Ongeziene is het moment waarop de laatste oogst is binnen gehaald (hoewel er nog pluksla in mijn moestuinbak staat...), de voorraden voor de winter zijn verzameld en opgeslagen. Tijd om naar binnen te gaan, rond het vuur te kruipen voor een goed verhaal en een kop thee. Tijd voor een winterslaap.
Een pauze dus, tijd om te reflecteren op het afgelopen jaar en in de diepte van het donker naar de parels van wijsheid te zoeken.
- Wat heb je geleerd het afgelopen jaar?
- Waar ben je trots op en wat wil je het liefst snel weer vergeten?
- Welke vruchten heb je geplukt, wat heeft het afgelopen jaar jou gebracht?
- Van welke overvloed kun je genieten?
- Waarvan heb je afscheid genomen?
- Wat van het afgelopen jaar neem je mee de winter in? Welke zaadjes koester je in het donker, zodat ze volgend jaar weer kunnen opbloeien?
Nu het buiten zo donker en guur is, neem dan de tijd om even stil te staan en alles te voelen wat er te voelen valt over het afgelopen jaar. Dankbaarheid, vreugde, verdriet, pijn, verwondering en boosheid - laat het allemaal door je heen stromen (houd het niet vast!). Kijk naar de bijzondere dingen die je hebt meegemaakt en wat ze je gebracht hebben. Laat los wat je niet meer dient en koester wat je dierbaar is.
Wees lief voor jezelf, zo in het donker.
